Artuklu, Kızıltepe, Midyat ve Mardin’in bütün ilçeleri
Mardin Dedektif: Ön Görüşmeyle Başlayan, Tarihli Raporla Biten Araştırma
Artuklu’dan Dargeçit’e Mardin’in on ilçesinde aile, mülk ve ticaret sorularına yerinde bakılır; görülen, tarihleriyle birlikte yazılı bir rapor olarak elinize geçer.
Gizlilik işin başında konuşulur
Bir dedektife yazmayı düşünen kişinin ilk kaygısı, bunun duyulup duyulmayacağıdır. Bu yüzden ilk konuşulan konu da budur.
Başvurunuzu ve anlattıklarınızı yalnız sizin işinizi yürüten kişiler bilir. Araştırılan kişiye, ailesine, komşularına ya da iş çevresine sizden ve başvurunuzdan söz edilmez; çalışma onlara soru sorarak ilerlemez. İlk görüşmede adınızı söylemeniz gerekmez: durumu anlatır, neyin yapılabileceğini dinler, kararı sonraya bırakabilirsiniz. Anlattıklarınız başka bir işin dosyasına karışmaz, örnek diye kimseye aktarılmaz. İş bittiğinde rapor işi isteyen kişinin eline geçer ve kime gösterileceğine o karar verir. Bir noktada vazgeçerseniz, o ana kadar konuşulanlar başka bir amaçla kullanılmaz.
Evde telefonunuza ya da e-postanıza başkası da bakabiliyorsa bunu yazarken söyleyin; dönüş yolu buna göre seçilir.
Yürüttüğümüz yedi iş
Her başlık bir başvuru sebebinden doğar. Aşağıda her işin kimin sorusuna cevap aradığı, neye bakıldığı ve sonunda elinize ne geçtiği kısaca yazıyor; ayrıntısı her işin kendi sayfasında.
Sarsılan güven
Eşinizin anlattıklarıyla yaşadıkları arasında bir açıklık hissediyor, bunu kimseye açamıyor ve emin olmadan konuşmak istemiyorsunuz. Eş sadakati araştırması bu kuşkuyu cevabı aranabilecek açık bir soruya çevirir ve çalışmayı o soruyla sınırlı tutar. Açık alanda görülen düzen gün gün kayda geçer; ortak tanıdıklar ve aile işin dışında kalır. İlk konuşmada sizi neyin kuşkulandırdığını anlatırsınız; kanıt getirmeniz beklenmez. Elinize tarihli bir kayıt geçer, ne yapacağınıza onu okuduktan sonra siz karar verirsiniz.
Doğru kapıyı bulmak
Alacağınız var, bir yazıyı ulaştırmanız gerekiyor ya da yarım kalmış bir iş için birine ulaşmak istiyorsunuz; elinizdeki adres ise eski ya da eksik. Adres tespiti önce kişiyi hangi sebeple aradığınızı sizinle birlikte kayda alır, sonra adresin hangi parçasının eksik kaldığını bulur. Eski bir sözleşme, size dönen bir zarf ya da bir tanıdığın tarifi başlamak için iyi bir dayanaktır. Raporda kişinin bugün kullandığı adres mahallesi ve ilçesiyle, görüldüğü günün tarihiyle birlikte yer alır.
Evlilik teklifinden sonra
Aileler tanıştı, söz konuşuluyor; ama adayın söz ettiği iş, oturduğu yer ya da daha önce evlenip evlenmediği aklınızda hâlâ bir soru. Evlilik öncesi araştırma aracıların söylediklerine dayanmaz, adayın kendi verdiği bilgiyi sınar ve bunu tanıdık çevreye dokunmadan yapar. Araştırmanın söz, nişan ya da nikâh döneminden hangisine denk geldiği, kapsamını da belirler. Sonunda hangi bilginin sahada karşılık bulduğunu, hangisinin bulmadığını gösteren yazılı bir döküm alırsınız; aileyle konuşurken elinizde duyumdan fazlası olur.
Sesi kesilen yakın
Bir yakınınızdan günlerdir haber alamıyorsunuz; elinizde bir köy adı, bir tanıdığın sözü ve eski bir adres var. Resmî bildirim yapıldıysa kayıp yakın araştırması onun yanında yürür: ailenin dağınık bilgilerini bir araya getirir, adları doğru ilçe ve mahalleye bağlar, bu yerlere sırayla bakar. Yakınınızın son görüldüğü yeri ve günü, gidebileceği yerleri bildiğiniz kadarıyla yazmanız işi kısaltır. Raporda hangi yere hangi gün bakıldığı ve orada ne görüldüğü yazar.
Tapuya gitmeden önce
Bir ev, arsa ya da tarla için anlaştınız, tapu günü belli ve ödemeden önce içinizin rahat etmesini istiyorsunuz. Ev ve arsa alımı öncesi kontrol kuruma sorulacak olanları size gösterir, yerinde görülecek olanları üstlenir: size gösterilen noktanın neresi olduğu, yerin bugün kullanılıp kullanılmadığı, gösterilenin kayıttaki yerle uyuşup uyuşmadığı. Elinizdeki ilan, tapudaki bilgiler ve size yapılan tarif karşılaştırmanın başlangıcıdır; çalışma da tapu gününe göre geriye doğru sıralanır.
Boşanma arifesinde
Boşanmayı düşünüyorsunuz ama aceleyle bir adım atmaktan çekiniyorsunuz; kararınızı değiştirebilecek bir soru var ve cevabı belli değil. Boşanma sürecinde bilgi toplama önce o soruyu açık bir cümleye döker, sonra yalnız ona cevap arar. Eşinizle ayrı yaşamaya başladıysanız bunu da söyleyin, çalışmanın sınırı buna göre çizilir. Elinize geçen tarihli kayıt, kararınızı tartarken sözlerden bağımsız bir dayanak olur.
El sıkışmadan önce
Bir ortaklık, tedarik ya da sermaye teklifi masada ve söz vermeden önce karşı tarafın gösterdiği iş yerinin nasıl çalıştığını görmek istiyorsunuz. Açık kayıtlara kendiniz de bakabilirsiniz; iş ortağı ve firma kontrolü sizin göremeyeceğiniz kısma, yani iş yerinin ve tesisin gün içindeki hâline yönelir. Raporda hangi gün hangi adreste neyin açık olduğu ve nasıl bir hareket görüldüğü yer alır; teklifi bu kayıtla birlikte değerlendirirsiniz.
Yamaçtaki kentten ovaya on ilçe
Çalışma alanı Mardin’in on ilçesinin tamamıdır ve her iş, adresin hangi ilçeye düştüğü belli olunca planlanır. İl merkezi Artuklu, kale eteğindeki tarihî mahallelerden batıdaki yeni kente ve kent dışındaki kırsal mahallelere uzanır; bu üç parçanın her biri ayrı bir hazırlık ister. Kente yaklaşık 25 km uzaklıktaki Kızıltepe ovada, kendi merkezi olan büyük bir kenttir ve oradaki iş de Kızıltepe’nin kendisinden kurulur. Yaklaşık 65 km uzaklıktaki Midyat iki yakadan oluşur; adresin hangi yakada olduğu ayrıca konuşulur, Dargeçit’teki bir iş de Midyat tarafıyla birlikte planlanır. Orta kuşaktaki Savur, Mazıdağı ve Nusaybin’de de iş, adresin bağlı olduğu ilçe merkezinden kurulur.
Nusaybin, Derik, Mazıdağı, Savur, Ömerli, Dargeçit ve Yeşilli için yol ve adres notları ilçeler sayfasında ilçe ilçe duruyor. Yeşilli kente yalnızca yaklaşık 10 km uzaktadır, yine de Artuklu’nun bir parçası sayılmaz, kendi başına bir ilçedir. En uzak uçtaki Dargeçit ise kentten yaklaşık 105 km ötededir.
Uzak bir ilçede oturmanız başlamayı zorlaştırmaz: ilk konuşma bulunduğunuz yerden, WhatsApp’tan ya da telefonla yürür ve kimseyle buluşmanız gerekmez. Uzaklık yalnız sahanın nasıl kurulacağını ve kaç gün süreceğini değiştirir. Yedi işin her biri, on ilçenin hangisinde olursa olsun aynı sırayla yürür: soru belirlenir, saha kurulur, rapor teslim edilir.
Yazmaya karar verdiyseniz
Başlamak için uzun bir açıklama, belge ya da hazırlık gerekmez. Durumu kendi cümlelerinizle anlatın, neyin cevabını aradığınızı söyleyin; soru henüz netleşmemişse onu birlikte kurarız. Anlatımınızın dağınık olması da sorun değildir, ilk konuşma zaten bunu toparlamak içindir.
Bir adres söz konusuysa ilçe adını ve mahalleyi de yazın. Mardin’de bir mahalle adı birden çok ilçede geçebilir; ilçe ile mahalle birlikte geldiğinde yanlış yerde geçen bir gün olmaz ve plan baştan doğru kurulur.
Bu aşamada sizden kimlik fotoğrafı, tapu, sözleşme ya da başka birine ait yazışma istenmez. Böyle bir belge elinizdeyse şimdilik yalnız var olduğunu belirtin; gerekip gerekmediği kapsam konuşulurken anlaşılır.
Bir tarih sizi bekliyorsa, örneğin tapu günü, söz tarihi ya da bir başvurunun son günü yaklaşıyorsa bunu da ilk mesajda belirtin; plan o tarihe göre sıralanır.
Raporun içi ve çalışmanın sınırı
Rapor, sahada geçen her günün düz ve sıralı bir kaydıdır. Hangi gün, saat kaçta, nerede bulunulduğu ve o sırada açık alanda ne görüldüğü yazılır; fotoğraf alınabildiyse ilgili satırın yanında durur. Bakılan ama bir şey görülmeyen saatler de rapordan çıkarılmaz, çünkü beklenen bir şeyin olmadığını bilmek de kararınızı değiştirir.
Raporda yorum ya da suçlama dili bulunmaz. Kimin ne yaptığına dair hüküm yazılmaz; hükmü raporu okuyan siz verirsiniz. Dil sade tutulur, böylece neyin görülüp neyin görülmediğini ikinci bir açıklamaya gerek kalmadan anlarsınız. Rapor işin başında birlikte yazılan soruyu esas alır; her bölümü o soruya ne söylediğiyle okursunuz. Kapsam da raporla birlikte elinizde durduğu için hangi yere ve hangi güne bakıldığını, hangisinin kapsam dışında kaldığını yan yana görebilirsiniz.
Çalışma hiç kimsenin telefonuna, mesajlarına ya da hesaplarına uzanmaz; resmî kayıtlardan sorgu yapılmaz, bir evin ya da iş yerinin içi gözlenmez. Bu sınır raporun değerini düşürmez, tersine onu sizin için rahatça saklayabileceğiniz ve gerektiğinde gösterebileceğiniz bir belge yapar.
Kısaca cevaplanan sorular
Araştırılan kişi öğrenir mi?
Çalışma araştırılan kişiyle ve çevresiyle temas kurulmadan yürür; ona da tanıdıklarına da soru sorulmaz, başvurunuzdan söz edilmez. Bu, öğrenme ihtimalini en aza indiren yoldur. Açık alanda yürüyen bir işte bunun hiç olmayacağını söylemek ise dürüst olmaz; konunun ayrıntısını sorular sayfasında bulabilir, aklınıza takılanı ön görüşmede de sorabilirsiniz.
Mardin dışından yazabilir miyim?
Nereden yazdığınız, Mardin’de yürütülecek bir iş için fark etmez; konuşma uzaktan yürür, çalışma da işin düştüğü Mardin ilçesinde kurulur. Yerin ilçesini ve mahallesini yazmanız, uzaktan başvurmanın yarattığı boşluğu büyük ölçüde kapatır. Başka şehirden başvururken akla gelen öteki soruları sorular sayfası toplu olarak cevaplıyor.
Ne kadar sürer?
Süre işin içeriğine ve sahada kaç gün bakılması gerektiğine göre değişir. Bir adresin bugünkü hâline bakmak ile farklı günleri kapsayan bir çalışma aynı uzunlukta olmaz. Kaç gün çalışılacağı işe başlamadan önce sizinle konuşulur ve yazılı kapsama girer; süreyle ilgili öteki sorular için sorular sayfasına bakabilirsiniz.
Karar vermeden önce okuyabilecekleriniz
- Eski kentte taş ev yazısı, Mardin, Midyat ve Savur’daki eski yapılarda hangi sorunun kuruma, hangisinin yerinde sorulacağını ayırır; eski bir evi almadan ya da kiralamadan önce okumak, sonradan çıkacak sürprizlerin önünü keser.
- Anlattıklarınızın kimde kaldığı üzerine yazı, başvurduğunuz andan rapora kadar bilginizin izlediği yolu anlatır ve başvurmadan önce aklınızdaki çekinceye somut bir cevap verir.
- Ön görüşmede sorulan sorular ve bu soruların neden sorulduğu, ilk konuşmaya hazırlıklı girmeniz için ayrı bir yazıda toplandı.
Konuşmaya hazır olduğunuzda
WhatsApp’tan yazabilir ya da arayabilirsiniz; ilk konuşmada durumu anlatmanız yeter, adınızı söyleyip söylememek size kalmış.